7-8
2018
lipiec-sierpień
W następnym numerze
Prenumerata
Miesięcznik Palestra
Orzecznictwo Izby Karnej i Izby Wojskowej Sšdu Najwyższego
Rocznik OSN w sprawach karnych
Kontakt
Kolegium
www.palestra.pl piątek, 14 grudnia 2018
*artykuł


 Palestra 11-12/2000


Stanisław Mikke, adwokat (Warszawa)

W Ponarach

W Ponarach

Do Ciebie, wołam, adwokacie Stanisławie Węsławski, wybitny animatorze życia kulturalnego wśród inteligencji wileńskiej, konspiracyjny prezydencie Królewskiego i Stołecznego Miasta Wilna, prezesie Polskiego Czerwonego Krzyża, szanowany powszechnie za troskę o losy mieszkańców i miasta – Stań do Apelu. Te słowa rozległy się w ponarskim lesie 22 października 2000 r. podczas uroczystości odsłonięcia i poświęcenia pomnika oraz nowego krzyża upamiętniającego śmierć wielu tysięcy Polaków zamordowanych w latach 1941–1944 przez Niemców i współpracujących z nimi kolaborantów litewskich.

W Ponarach, 10 km od Wilna, zostało zamordowanych około stu tysięcy obywateli polskich, w tym siedemdziesiąt tysięcy narodowości żydowskiej. Ginęli także Rosjanie, Litwini oraz ludzie innych nacji. Rozstrzeliwano mężczyzn, kobiety i dzieci, również niemowlęta na rękach matek i ojców. Ponary, to jedno z największych miejsc hitlerowskiej kaźni, które z powodów nie dających się usprawiedliwić pozostawało przez lata zapomniane.

Wśród rozstrzelanych Polaków był kwiat inteligencji wileńskiej, profesorowie Uniwersytetu, nauczyciele, lekarze, sędziowie, prokuratorzy i wielu adwokatów m.in. wymieniony wyżej Stanisław Węsławski i Mieczysław Engiel, członek Wileńskiej Rady Adwokackiej zamordowany 17 września 1943 r. Zabijano młodzież, polskich gimnazjów.

Wśród zamordowanych znalazł się szesnastoletni Bronisław Komorowski – stryj obecnego Ministra Obrony Narodowej Bronisława Komorowskiego, stojącego na czele polskiej delegacji. W jej składzie byli m.in. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Reperesjonowanych min. adw. Jacek Taylor, który odczytał posłanie premiera Jerzego Buzka sprawującego honorowy patronat nad uroczystością, a także wicemarszałek Senatu Marcin Tyrna i przedstawiciele Sejmu oraz: sekretarz generalny Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Andrzej Przewoźnik (to Jego kilkuletnie starania doprowadziły do zgody władz litewskich na wzniesienie pomnika) i prezes Instytutu Pamięci Narodowej prof. Leon Kieres. W ceremonii uczestniczył “Lit-Pol-Bat” litewsko-polski batalion.

Miejsce masowej ludobójczej zbrodni, to las, gdzie znajdują się doły, w których i nad którymi oddział pomocniczy SS “Sonderkommando” dokonywał rozstrzeliwań często poprzedzonych okrutnym traktowaniem. W “Sonderkommando” służyli przede wszystkim tzw. szaulisi, członkowie paramilitarnej organizacji o skrajnie nacjonalistycznym charakterze – Związek Strzelców Litewskich, założonej w 1919 roku. Tylko część z nich poniosła odpowiedzialność. W Polsce skazanych zostało w latach siedemdziesiątych czterech członków “Sonderkommando”, którzy pod koniec wojny uciekli do Polski.

Uroczystość w Ponarach miała najwyższą rangę i podniosły nastrój. Wzięły w niej udział rzesze Polaków zamieszkałych na Litwie, przedstawiciele polskiej ambasady i konsulatu w Wilnie oraz bardzo licznie przybyli z Polski mieszkańcy tych ziem w latach Drugiej Rzeczypospolitej, zwłaszcza rodziny Ofiar skupione w Stowarzyszeniu “Rodzina Ponarska”. Był Rzecznik Interesu Publicznego sędzia Bogusław Nizieński, a także kierownictwo Związku Polaków na Litwie i znany adwokat wileński Czesław Okińczyc.

Ze strony litewskiej uczestniczyli Minister Obrony Narodowej oraz przedstawiciele parlamentu i władz miasta.

Podczas uroczystości orkiestra reprezentacyjna Garnizonu Suwalskiego WP odegrała hymny narodowe Polski i Litwy. Mądre a zarazem wzruszające słowa wypowiedział minister Bronisław Komorowski.

Po Apelu Poległych kompania Wojska Polskiego oddała salwę honorową. W ponarskim lesie zabrzmiała melodia do słów: “Niech się Polska przyśni Tobie”.

Stanisław Mikke




(c) copyrights by Palestra.pl, all rights reserved design & powered by: abgstudio.com