Palestra 1-2/2010
Joanna Składowska, adwokat (Kraków)
Konferencja Generalnego Inspektora Informacji Finansowej na temat nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu – Warszawa, 1–2 grudnia 2009 r.
Wstęp
W dniach 1–2 grudnia 2009 r. odbyła się w Warszawie Konferencja zorganizowana przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (dalej „GIIF”), na temat nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Cykl wykładów w pierwszym dniu konferencji adresowany był w szczególności do Instytucji Obowiązanych (dalej „IO”). W Konferencji udział wzięli liczni przedstawiciele banków, instytucji finansowych, domów maklerskich, towarzystw ubezpieczeń, a także stowarzyszeń prowadzących oraz przedstawiciel zawodów prawniczych. Pokaźny krąg uczestników korespondował z obecną, szeroką definicją IO.
Konferencja dała asumpt do szczegółowego przyjrzenia się nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, ze szczególnym uwzględnieniem obowiązków stawianych adwokatom.
Podstawa prawna
1. Konwencja Rady Europy o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa oraz o finansowaniu terroryzmu, sporządzona w Warszawie 16 maja 2005 r. (Dz.U. z 2008 r. Nr 165, poz. 1028).
2. Rozporządzenie (WE) nr 1781/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 listopada 2006 r. w sprawie informacji o zaleceniach, które towarzyszą przekazom pieniężnym
(Dz.U. UE 8.12.2006 L 345/1).
3. Dyrektywa 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przeciwdziałania korzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu.
4. Ustawa z 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w brzmieniu nadanym jej przez nowelizację – ustawę z 25 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2009 r. Nr 166, poz. 1317).
Tematyka konferencji
Pierwszy dzień konferencji obejmował cykl czterech wykładów. Po zakończeniu każdego z nich istniała możliwość zadawania pytań czy podjęcia merytorycznej dyskusji. Tematyka wykładów była następująca:
1. Środki bezpieczeństwa finansowego w świetle ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
2. Omówienie praktycznej współpracy Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z Instytucjami Obowiązanymi.
3. Stosowanie szczególnych środków ograniczających przeciwko osobom, grupom i podmiotom w aspekcie międzynarodowym oraz ich implementacja do polskiego porządku prawnego (zamrażanie w praktycznym aspekcie).
4. Kontrola Instytucji Obowiązanych w świetle ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
Każdy z wykładów prowadzony był przez przedstawicieli poszczególnych Wydziałów i Departamentów GIIF.
Nowela z 25 czerwca 2009 r. wprowadza liczne zmiany do ustawy z 2000 r., dostosowując tym samym jej postanowienia do prawodawstwa wspólnotowego. Symboliczny jest już sam zmieniony tytuł ustawy. Obecne jego brzmienie, tj. „ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu” koresponduje z tytułem dyrektywy. Zmiany sprowadzają się do wprowadzenia większej precyzji w określeniu obowiązków IO, w tym procedur, środków bezpieczeństwa, obowiązków informacyjnych, jak i zaostrzenia kar za ich nieprzestrzeganie. Szczególny nacisk kładzie się na identyfikację, weryfikację oraz rejestrację transakcji, a także zakres współpracy pomiędzy IO oraz GIIF.
Po nowelizacji, skonstatować można, że w przeważającej części nowe obowiązki kierowane są do banków, ubezpieczycieli, domów maklerskich oraz innych instytucji „pracujących na pieniądzu”. Obowiązki zawodów prawniczych, w tym adwokatów, w porównaniu z innymi IO, uległy swoistemu ograniczeniu.
Nowelizacja ustawy – obowiązki adwokata
A) PROCEDURA ZAPOBIEGAJĄCA PRANIU PIENIĘDZY – UCHYLENIE OBOWIĄZKU
Począwszy od 22 października 2009 r., tj. od dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, na skutek wyraźnego wyłączenia ustawowego (art. 10d ustawy), w stosunku do adwokatów uchylony został obowiązek posiadania pisemnej procedury. Uprzednio art. 28 ustawy przewidywał, że IO winny ustalić wewnętrzną procedurę zapobiegającą wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł, dotyczącą w szczególności identyfikacji klienta i przechowywania informacji objętych tą identyfikacją.
W świetle innych obowiązków, które zostały na adwokatów nałożone, wyłączenie obowiązku posiadania procedury, może być ocenione jako swoiste niedopatrzenie ustawodawcy. Adwokaci nadal powinni stosować tzw. „środki bezpieczeństwa finansowego”, dokonywać rejestracji transakcji „podejrzanych”, spełniać obowiązki informacyjne. Na chwilę obecną jednak pisemnej procedury określającej zasady zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu adwokaci posiadać nie muszą.
B) REJESTRACJA TRANSAKCJI „NIEBUDZĄCEJ PODEJRZEŃ”,
O WARTOŚCI POWYŻEJ 15 000 EURO – UCHYLENIE OBOWIĄZKU
Po wejściu przedmiotowej noweli w życie w stosunku do adwokatów wyłączony został obowiązek rejestrowania każdej – zwyczajnej, tj. niebudzącej podejrzeń transakcji, przy której brali udział lub doradzali, której zaś wartość łącznie przewyższa równowartość 15 000 euro. Wyraźne wyłączenie w tym zakresie zawiera art. 8 ust. 5 ustawy. Obowiązek rejestracji każdej transakcji spełniającej wyżej wskazane kryterium pozostaje aktualny w odniesieniu do innych IO.
C) REJESTRACJA TRANSAKCJI „PODEJRZANYCH” I ICH ARCHIWIZACJA
Stosownie do treści art. 8 ust. 3 ustawy, w sytuacji gdy IO, przeprowadzając transakcję, której okoliczności wskazują, że może ona mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu, ma on bezwzględny obowiązek dokonać rejestracji takiej transakcji i to bez względu na jej wartość i charakter. W sytuacji gdy IO nie przeprowadza transakcji, obowiązek rejestracji transakcji „podejrzanej” uaktualnia się, gdy IO wie lub przy zachowaniu należytej staranności powinna wiedzieć o takiej transakcji, w związku z wykonaniem umowy z klientem.
Ponownie, w odniesieniu do adwokatów, nałożony ustawą obowiązek rejestracji transakcji „podejrzanych” został znacząco (co do przedmiotu) ograniczony. Jak wskazuje art. 8 ust. 3b ustawy, adwokaci zobowiązani są do rejestracji takich transakcji, jeżeli uczestniczą w transakcjach w związku ze świadczeniem klientowi pomocy w planowaniu lub przeprowadzaniu transakcji dotyczących:
(i) kupna i sprzedaży nieruchomości lub przedsiębiorstw,
(ii) zarządzania pieniędzmi, papierami wartościowymi lub innymi wartościami majątkowymi,
(iii) otwierania rachunków lub zarządzania nimi,
(iv) organizacji wpłat i dopłat na kapitał zakładowy i akcyjny, organizacji wkładu do tworzenia lub prowadzenia działalności spółek lub zarządzania nimi,
(v) tworzenia, działalności przedsiębiorców w innej formie organizacyjnej, a także zarządzania nimi.
Konieczna jest także należyta archiwizacja zarejestrowanych transakcji. Rejestr taki winien być przechowywany przez IO przez okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym transakcje zostały zarejestrowane (art. 8 ust. 4–4b ustawy).
D) OBOWIĄZEK STOSOWANIA ŚRODKÓW BEZPIECZEŃSTWA FINANSOWEGO
– IDENTYFIKACJA KLIENTA I WERYFIKACJA JEGO TOŻSAMOŚCI
Podejmując czynności na rzecz klienta, adwokat zobowiązany jest do zastosowania tzw. „środków bezpieczeństwa finansowego”. Z szerokiej gamy środków wskazanych w art. 8b ust. 3 ustawy adwokat zobowiązany został przez ustawodawcę do zastosowania zaledwie jednego – identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości na podstawie dokumentów lub informacji publicznie dostępnych. Środki takie winny być zastosowane w szczególności przy zawieraniu umowy z klientem, przeprowadzaniu transakcji powyżej 15 000 euro przy czym klient jest nowym klientem, gdy zachodzi podejrzenie, iż transakcja może mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu, gdy zachodzi wątpliwość, co do prawdziwości czy kompletności danych wcześniej przez klienta przekazanych.
Co w przypadku, gdy ustalenie tożsamości klienta albo jej weryfikacja nie jest możliwa? W takim przypadku, stosownie do treści art. 8b ust. 5 ustawy IO nie przeprowadza transakcji, nie podpisuje umowy z klientem lub rozwiązuje zawarte umowy oraz przekazuje Generalnemu Inspektorowi, według ustalonego wzoru, w uzasadnionych przypadkach z uwzględnieniem ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, informacje o danym kliencie wraz z posiadanymi informacjami o planowanej przez niego transakcji.
E) OBOWIĄZEK INFORMACYJNY – WYŁĄCZENIE
Adwokaci winni przekazywać GIIF informacje o transakcjach przez siebie zarejestrowanych (w istocie sprowadza się to do transakcji, co do których zachodzi podejrzenie, że mogą mieć one związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu). Informacje takie mogą być przekazywane za pośrednictwem właściwego miejscowo organu samorządu zawodowego adwokatów, o ile Naczelna Rada Adwokacka podejmie uchwałę określającą szczegółowe zasady i tryb przekazywania takich informacji Generalnemu Inspektorowi. Krajowy organ samorządu przekazuje Generalnemu Inspektorowi wykaz osób odpowiedzialnych za przekazywanie takich informacji (art. 11 ust. 4 ustawy). Wskazane informacje dotyczące transakcji „podejrzanych” winny być przekazane niezwłocznie.
Co jednak istotne, obowiązek informowania o transakcjach objętych przepisami ustawy nie dotyczy przypadku, gdy adwokat reprezentuje klienta na podstawie pełnomocnictwa procesowego w związku z toczącym się postępowaniem albo udziela porady służącej temu postępowaniu (art. 11 ust. 5 ustawy). Tym samym poszanowanie znalazła konstytucyjna zasada prawa do obrony oraz tajemnica adwokacka. Nie sposób bowiem wyobrazić sobie sytuacji, w której w demokratycznym państwie prawa adwokat broniący/reprezentujący swego klienta w postępowaniu przed sądem jednocześnie byłby bezwzględnie zobowiązany „donieść” o jego potencjalnie sprzecznym z prawem postępowaniu do GIIF. Wyłączenie to nie jest bynajmniej wymysłem polskiego ustawodawcy. Podstawę daje tu art. 23 ust. 2 Dyrektywy 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 października 2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu.
F) SANKCJE ZA NIEPRZESTRZEGANIE OBOWIĄZKÓW
Oprócz sankcji karnych, które nowelizacja zaostrza, od 22 października 2009 r. wobec IO stosowane mogą być także sankcje finansowe, w przypadku gdy nie wykonują one obowiązków nałożonych ustawą. Obecnie będzie to mogła być kara do 750 000 zł lub do 100 000 zł (za zaniechanie obowiązku szkolenia pracowników w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu). W przypadku sankcji karnych, ustawa przewiduje kary odpowiednio do 3, do 5 i do 8 lat pozbawienia wolności.
W dniach 1–2 grudnia 2009 r. odbyła się w Warszawie Konferencja zorganizowana przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (dalej „GIIF”), na temat nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Cykl wykładów w pierwszym dniu konferencji adresowany był w szczególności do Instytucji Obowiązanych (dalej „IO”). W Konferencji udział wzięli liczni przedstawiciele banków, instytucji finansowych, domów maklerskich, towarzystw ubezpieczeń, a także stowarzyszeń prowadzących oraz przedstawiciel zawodów prawniczych. Pokaźny krąg uczestników korespondował z obecną, szeroką definicją IO.
Konferencja dała asumpt do szczegółowego przyjrzenia się nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, ze szczególnym uwzględnieniem obowiązków stawianych adwokatom.
Podstawa prawna
1. Konwencja Rady Europy o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa oraz o finansowaniu terroryzmu, sporządzona w Warszawie 16 maja 2005 r. (Dz.U. z 2008 r. Nr 165, poz. 1028).
2. Rozporządzenie (WE) nr 1781/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 listopada 2006 r. w sprawie informacji o zaleceniach, które towarzyszą przekazom pieniężnym
(Dz.U. UE 8.12.2006 L 345/1).
3. Dyrektywa 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przeciwdziałania korzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu.
4. Ustawa z 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w brzmieniu nadanym jej przez nowelizację – ustawę z 25 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2009 r. Nr 166, poz. 1317).
Tematyka konferencji
Pierwszy dzień konferencji obejmował cykl czterech wykładów. Po zakończeniu każdego z nich istniała możliwość zadawania pytań czy podjęcia merytorycznej dyskusji. Tematyka wykładów była następująca:
1. Środki bezpieczeństwa finansowego w świetle ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
2. Omówienie praktycznej współpracy Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z Instytucjami Obowiązanymi.
3. Stosowanie szczególnych środków ograniczających przeciwko osobom, grupom i podmiotom w aspekcie międzynarodowym oraz ich implementacja do polskiego porządku prawnego (zamrażanie w praktycznym aspekcie).
4. Kontrola Instytucji Obowiązanych w świetle ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
Każdy z wykładów prowadzony był przez przedstawicieli poszczególnych Wydziałów i Departamentów GIIF.
Nowela z 25 czerwca 2009 r. wprowadza liczne zmiany do ustawy z 2000 r., dostosowując tym samym jej postanowienia do prawodawstwa wspólnotowego. Symboliczny jest już sam zmieniony tytuł ustawy. Obecne jego brzmienie, tj. „ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu” koresponduje z tytułem dyrektywy. Zmiany sprowadzają się do wprowadzenia większej precyzji w określeniu obowiązków IO, w tym procedur, środków bezpieczeństwa, obowiązków informacyjnych, jak i zaostrzenia kar za ich nieprzestrzeganie. Szczególny nacisk kładzie się na identyfikację, weryfikację oraz rejestrację transakcji, a także zakres współpracy pomiędzy IO oraz GIIF.
Po nowelizacji, skonstatować można, że w przeważającej części nowe obowiązki kierowane są do banków, ubezpieczycieli, domów maklerskich oraz innych instytucji „pracujących na pieniądzu”. Obowiązki zawodów prawniczych, w tym adwokatów, w porównaniu z innymi IO, uległy swoistemu ograniczeniu.
Nowelizacja ustawy – obowiązki adwokata
A) PROCEDURA ZAPOBIEGAJĄCA PRANIU PIENIĘDZY – UCHYLENIE OBOWIĄZKU
Począwszy od 22 października 2009 r., tj. od dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, na skutek wyraźnego wyłączenia ustawowego (art. 10d ustawy), w stosunku do adwokatów uchylony został obowiązek posiadania pisemnej procedury. Uprzednio art. 28 ustawy przewidywał, że IO winny ustalić wewnętrzną procedurę zapobiegającą wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł, dotyczącą w szczególności identyfikacji klienta i przechowywania informacji objętych tą identyfikacją.
W świetle innych obowiązków, które zostały na adwokatów nałożone, wyłączenie obowiązku posiadania procedury, może być ocenione jako swoiste niedopatrzenie ustawodawcy. Adwokaci nadal powinni stosować tzw. „środki bezpieczeństwa finansowego”, dokonywać rejestracji transakcji „podejrzanych”, spełniać obowiązki informacyjne. Na chwilę obecną jednak pisemnej procedury określającej zasady zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu adwokaci posiadać nie muszą.
B) REJESTRACJA TRANSAKCJI „NIEBUDZĄCEJ PODEJRZEŃ”,
O WARTOŚCI POWYŻEJ 15 000 EURO – UCHYLENIE OBOWIĄZKU
Po wejściu przedmiotowej noweli w życie w stosunku do adwokatów wyłączony został obowiązek rejestrowania każdej – zwyczajnej, tj. niebudzącej podejrzeń transakcji, przy której brali udział lub doradzali, której zaś wartość łącznie przewyższa równowartość 15 000 euro. Wyraźne wyłączenie w tym zakresie zawiera art. 8 ust. 5 ustawy. Obowiązek rejestracji każdej transakcji spełniającej wyżej wskazane kryterium pozostaje aktualny w odniesieniu do innych IO.
C) REJESTRACJA TRANSAKCJI „PODEJRZANYCH” I ICH ARCHIWIZACJA
Stosownie do treści art. 8 ust. 3 ustawy, w sytuacji gdy IO, przeprowadzając transakcję, której okoliczności wskazują, że może ona mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu, ma on bezwzględny obowiązek dokonać rejestracji takiej transakcji i to bez względu na jej wartość i charakter. W sytuacji gdy IO nie przeprowadza transakcji, obowiązek rejestracji transakcji „podejrzanej” uaktualnia się, gdy IO wie lub przy zachowaniu należytej staranności powinna wiedzieć o takiej transakcji, w związku z wykonaniem umowy z klientem.
Ponownie, w odniesieniu do adwokatów, nałożony ustawą obowiązek rejestracji transakcji „podejrzanych” został znacząco (co do przedmiotu) ograniczony. Jak wskazuje art. 8 ust. 3b ustawy, adwokaci zobowiązani są do rejestracji takich transakcji, jeżeli uczestniczą w transakcjach w związku ze świadczeniem klientowi pomocy w planowaniu lub przeprowadzaniu transakcji dotyczących:
(i) kupna i sprzedaży nieruchomości lub przedsiębiorstw,
(ii) zarządzania pieniędzmi, papierami wartościowymi lub innymi wartościami majątkowymi,
(iii) otwierania rachunków lub zarządzania nimi,
(iv) organizacji wpłat i dopłat na kapitał zakładowy i akcyjny, organizacji wkładu do tworzenia lub prowadzenia działalności spółek lub zarządzania nimi,
(v) tworzenia, działalności przedsiębiorców w innej formie organizacyjnej, a także zarządzania nimi.
Konieczna jest także należyta archiwizacja zarejestrowanych transakcji. Rejestr taki winien być przechowywany przez IO przez okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym transakcje zostały zarejestrowane (art. 8 ust. 4–4b ustawy).
D) OBOWIĄZEK STOSOWANIA ŚRODKÓW BEZPIECZEŃSTWA FINANSOWEGO
– IDENTYFIKACJA KLIENTA I WERYFIKACJA JEGO TOŻSAMOŚCI
Podejmując czynności na rzecz klienta, adwokat zobowiązany jest do zastosowania tzw. „środków bezpieczeństwa finansowego”. Z szerokiej gamy środków wskazanych w art. 8b ust. 3 ustawy adwokat zobowiązany został przez ustawodawcę do zastosowania zaledwie jednego – identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości na podstawie dokumentów lub informacji publicznie dostępnych. Środki takie winny być zastosowane w szczególności przy zawieraniu umowy z klientem, przeprowadzaniu transakcji powyżej 15 000 euro przy czym klient jest nowym klientem, gdy zachodzi podejrzenie, iż transakcja może mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu, gdy zachodzi wątpliwość, co do prawdziwości czy kompletności danych wcześniej przez klienta przekazanych.
Co w przypadku, gdy ustalenie tożsamości klienta albo jej weryfikacja nie jest możliwa? W takim przypadku, stosownie do treści art. 8b ust. 5 ustawy IO nie przeprowadza transakcji, nie podpisuje umowy z klientem lub rozwiązuje zawarte umowy oraz przekazuje Generalnemu Inspektorowi, według ustalonego wzoru, w uzasadnionych przypadkach z uwzględnieniem ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, informacje o danym kliencie wraz z posiadanymi informacjami o planowanej przez niego transakcji.
E) OBOWIĄZEK INFORMACYJNY – WYŁĄCZENIE
Adwokaci winni przekazywać GIIF informacje o transakcjach przez siebie zarejestrowanych (w istocie sprowadza się to do transakcji, co do których zachodzi podejrzenie, że mogą mieć one związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu). Informacje takie mogą być przekazywane za pośrednictwem właściwego miejscowo organu samorządu zawodowego adwokatów, o ile Naczelna Rada Adwokacka podejmie uchwałę określającą szczegółowe zasady i tryb przekazywania takich informacji Generalnemu Inspektorowi. Krajowy organ samorządu przekazuje Generalnemu Inspektorowi wykaz osób odpowiedzialnych za przekazywanie takich informacji (art. 11 ust. 4 ustawy). Wskazane informacje dotyczące transakcji „podejrzanych” winny być przekazane niezwłocznie.
Co jednak istotne, obowiązek informowania o transakcjach objętych przepisami ustawy nie dotyczy przypadku, gdy adwokat reprezentuje klienta na podstawie pełnomocnictwa procesowego w związku z toczącym się postępowaniem albo udziela porady służącej temu postępowaniu (art. 11 ust. 5 ustawy). Tym samym poszanowanie znalazła konstytucyjna zasada prawa do obrony oraz tajemnica adwokacka. Nie sposób bowiem wyobrazić sobie sytuacji, w której w demokratycznym państwie prawa adwokat broniący/reprezentujący swego klienta w postępowaniu przed sądem jednocześnie byłby bezwzględnie zobowiązany „donieść” o jego potencjalnie sprzecznym z prawem postępowaniu do GIIF. Wyłączenie to nie jest bynajmniej wymysłem polskiego ustawodawcy. Podstawę daje tu art. 23 ust. 2 Dyrektywy 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 października 2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu.
F) SANKCJE ZA NIEPRZESTRZEGANIE OBOWIĄZKÓW
Oprócz sankcji karnych, które nowelizacja zaostrza, od 22 października 2009 r. wobec IO stosowane mogą być także sankcje finansowe, w przypadku gdy nie wykonują one obowiązków nałożonych ustawą. Obecnie będzie to mogła być kara do 750 000 zł lub do 100 000 zł (za zaniechanie obowiązku szkolenia pracowników w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu). W przypadku sankcji karnych, ustawa przewiduje kary odpowiednio do 3, do 5 i do 8 lat pozbawienia wolności.
